Delphi Peak

TIOBE siralamasinda delphinin gercek yerine ulasabilmesi icin Delphi ile ilgili blogunuza , web sayfaniza , forumunuza “Delphi programming” ifadesini eklemeyi unutmayin. Siralamalada tekrar yukselise gecen Delphiye sizde destek olun.

http://www.delphi.org/2008/10/the-many-faces-of-delphi/

Cesitli platformlari(Dos, FreeBSD, Linux, Mac OS X, OS/2, Windows, Windows CE 32bit , 64bit) destekleyen Free Pascal Compiler (FPC) in yeni surumu 2.2.2 yayinlandi.

Compiler olarak FPC yi kullanan Lazarusun ise yakin zamanda 0.9.26 versiyonun yayinlanmasi bekleniyor.

Burdaki yazimizin son bolumune CodeGear ‘in Delphi For .Net in gidisatindan pek memnun olmadigi icin radikal bazi degisikliklere gidecegini not dusmustuk hatirlarsaniz. CodeGear Urun Gelistirme ve Strateji Bolumu Baskani Michael Swindell ‘ in bazi bloglarda .Net hakkinda ki bir takim planlarindan bahsetmesi ortaligi alevlendirdi ve gelistirici bloglarindan Delphi for .Net spekulasyonlari ardi ardina gelmeye basladi. Akabinde Delphi Urun Yoneticisi Nick Hodges ‘ in .Net ile ilgili olarak yaptigi bir takim aciklamalar ile ortalik hepten bulanirken Data Abstract , RemObjects SDK , Hydra , AnyDac , Pascal Script , .Net ve Mono icin gelistirdikleri Oxygene adli compiler ile adindan soz ettiren Rem Object firmasinin kurucularindan Marc Hoffman, blogunda yazdigi 3 cumle ile bazi seylerin netlesmesini sagladi. “Kagitlar imzalandi , Oyun yeniden baslasin” ifadesi CodeGear ile Rem Object firmasinin arasindaki bir anlasmanin varligini acikca gosteriyor. Bu anlasmanin odak noktasinda Oxygene adli urunun oldugu ise cok net.

spekulasyonlarla ilgili bir kac blog adresi :
http://beensoft.blogspot.com/2008/08/speculating-on-net-plans-2.html
http://beensoft.blogspot.com/2008/08/tiburon-win32-only-speculating-on-net.html
http://beensoft.blogspot.com/2008/07/return-of-winforms-in-delphi-for-net-or.html
http://blog.marcocantu.com/blog/delphi_dotnet_plans_swindell.html

Delphi For .Net , Visual Studio icerisine yerlestirilecek , bu asamada temel olarak buyuk ihtimalle Oxygene alt yapisi kullanilacak. Akibeti mechul olan sey ise VCL.Net

***
Tiburon yeniliklerini iceren rusca bir yazi okumak isterseniz buraya tiklayabilirsiniz. Tiburon yeniliklerinin anlatildigi bu sayfada ilgili ozellikleri iceren diger bloglarada baglantilar mevcut. Zaten sitenin varligindan da o sekilde haberdar oldum. DataSnap ile ilgili yayinladigimiz videoya baglanti vermisler.

Com teknolojisinden bagimsiz bir datasnap mimarisi delphi 2009 ile birlikte karsimiza cikiyor. Kullanimi oldukca basit olan bu yeni mimari ile 3-katmanli uygulama gelistirmek cok daha kolay olacak.

Tiburon ile yaptigim ufak bir demoyu buraya tiklayarak online olarak izleyebilir ya da buraya tiklayarak videoyu bilgisayariniza indirebilirsiniz. Videodaki projenin kaynak kodlari ise kisa bir sure sonra burada..

iste ilk tiborun uygulamamiz karsinizda
bilesen isimlerinden metod isimlerine kadar herşey artık unicode…
Artik butonlara ya da diger nesnelere isim verirken tirsmadan ı,ü,ğ,ş,ç,ö gibi karakterleri kullanabilirsiniz. Biraz fantezik bir kisiyseniz 尔福 gibi harfleri de kullanabilirsiniz Tabi biz yine geriye uyumluluk ve free pascal gibi diger pascal derleyicilerle herhangi bir sorun yasamamaniz icin string ifadeler haricinde cok gerekli olmadigi surece ingilizce karakterleri kullanmanizi tavsiye ediyoruz

unit Unit1;

interface

uses
  Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls, Forms,
  Dialogs, StdCtrls, ExtCtrls, CategoryButtons, ScreenTips, RibbonActnCtrls,
  ToolWin, ActnMan, ActnCtrls, Ribbon,shellapi;

type
  TForm1 = class(TForm)
    TürkçeDüğme: TButton; // turkce karakterleri artik
                                    //  bilesen isimlerinde de kullanabilirsiniz.
    Memo1: TMemo;
    delphipeak: TButton;
    procedure TürkçeDüğmeClick(Sender: TObject);
    procedure delphipeakClick(Sender: TObject);
  private
    { Private declarations }
  public
  procedure  德尔福高峰();  // hatta prosedur ve fonksiyonlara
                                    // cince isim bile verebilirsiniz.
    { Public declarations }
  end;

var
  Form1: TForm1;

implementation

{$R *.dfm}

procedure TForm1.德尔福高峰;
begin
  //德尔福高峰 -->delphipeak
  ShellExecute(0,'open','http://tr.delphipeak.com',nil,nil,0);
end;

procedure TForm1.delphipeakClick(Sender: TObject);
begin
 德尔福高峰;
end;

procedure TForm1.TürkçeDüğmeClick(Sender: TObject);
begin
  memo1.Lines.Clear;
  memo1.Lines.Add('دلفي (arapca delphi)');
  memo1.Lines.Add('德尔福 (cince delphi)');
  memo1.Lines.Add('Δελφοί (yunanca delphi)');
  memo1.Lines.Add('डेल्फी (hinduca delphi)');
  memo1.Lines.Add('デルファイ (japonca delphi)');
  memo1.Lines.Add('Делфи (rusca delphi)');
end;

end.

David amca Tiburón’a yeni eklenen ve gelistirilen vcl bilesenlerinin kullanimini , ozelliklerini gosterdigi videoya bu adresten ulasabilirsiniz.

Bloglardan takip edebildigim kadariyla Tiburon ile ilgili yazilan yazilarda unicodeden cok dile yeni eklenen Anonymous Methodlar tartisiliyor. Ismi gibi kendisininde tam olarak ne oldugu belirsiz Genelde herkesin sordugu soru nedir bu Anonymous Methodlar ve kod yazarken bize ne gibi faydalari olacak ?
Anonymous Methodlar bizlere daha onceden yapamadigimiz bir takim ozellikleri sunan ozel bir tip vs degil. Sadece codegear in ileriye yonelik olarak dile ekledigi biir ozellik. Gelecek surumlerde Linq for Delphi , Paralel programlama hatta cross platform ozelliklerinin kolay bir sekilde hayata gecirilebilmesi icin eklenen bir ozellik gibi duruyor daha cok.

videoda ilgimi ceken husus ise TEdit bileseninin PasswordChar ozelliginin gosterilmesi. Bu ozellik uzun suredir TEdit te olan bir ozellik zaten. Bu videoda bu ozelligi neden gostermisler bir anlam veremedim dogrusu.

Bloglardan takip edebildigim kadariyla yakin bir zamanda cikacak olan Delphi 2009 (Tiburón) hakkinda ki bazi fikirlerimi paylasmak istedim sizinle.

1- Unicode destegi.
Artik Delphi 2009 ‘un idesi, vcli , compileri herseyi artik unicode destekli. Hatta delphi urun yoneticisi bu durumu vurgulamak icin Unicodified tabirini kullanmayi uygun gormus. Veritabani baglantilari , bilesen isimleri , temel string tipi , mesajlar falan hersey artik unicode. Unicode destegi sizin icin gerekli ya da gereksiz olabilir ama eninde sonunda kacinilmazdi ve delphi 2009 ile bu destek karsimiza cikti. Simdi bundan sonra neler olabilir , ne gibi durumlarla karsilasabiliriz soyle bir liste yapmaya calisalim.

• Delphi 2009 ile yaptiginiz uygulamalar artik win98 lerde calismayacak. Geriye uyumluluk adina bircok seyden vazgececegiz. Aslinda bu konudan cok emin degilim ama unicode degisikliginin compiler seviyesinde yapildigini dusunursek % 99 ihtimal win98 lere artik elveda diyebiliriz.
• Artik cince sitelerde gordugumuz kodlari anlamamiz ve modifiye edip kendi projemizde kullanmamiz cok daha zor olacak. Eskiden string degerler haric geriye kalan ifadeler ingilizce oldugundan kodlari okuyup anlamamiz daha kolay oluyordu. Simdi cinliler herseyi unicode var diye kendi harflerinde yazarlarsa isler arap sacina donecek
• Unicode yillardir alistigimiz ansii karakter setinden cok farkli. Uzun yillardir unicode destegine sahip dillerde bile bircok kisi hala bu karakterlerin duzgun bir sekilde saklanmasi ve gosterilmesi ile ilgili problemler yasarken bu problemleri bizlerinde yasamasi kacinilmaz. Alismak biraz zaman alacak ve bu arada epey bir sac bas yolabilirsiniz.
• Unicode benim cok ihtiyac duydugum bir sey degildi acikcasi ve bu nedenle Tiburon kullanmak su an icin bana biraz luks kaciyor. Hayatimda unicode destegine ihtiyac duydugum sadece bir tane proje gelistirdim onda da TNT nin unicode destekli bilesenleri isimi fazlasiyla gormustu. O nedenle su an icin delphi 2007 ile yoluma devam etmek bana daha cazip gibi gorunuyor lakin urunu canli canli minciklamadan kesin birsey soylemek istemiyorum.
• Temel String sinifi artik unicode bir string tipi oldugundan eski kodlarinizi Tiburon da derlediginizde bazi garipliklerle karsilazmaniz muhtemel olacaktir.
  Listbox1.Items.LoadFromFile(’c:\temp\MyListBoxItems.txt’,TEncoding.UTF8)
  tarzindaki kodlarinizin duzgun dosya formatlari ile duzgun calisabilmesi icin artik parametre olarak sonuna hangi karakter turuyle islem yapmak istediginizi belirtmeniz gerekebilir.
• unutmayin! SizeOf(Char) artik geriye 1 degil 2 degerini donderecek. string = UnicodeString , PChar = PWideChar

2- Object Pascal’a eklenen yeni ozellikler

• Win32 icin Generics metodlar. Generics metodlar hakkinda bilgi icin bkz:1 , bkz:2
• Anonymous Methodlar. Bu metodlarin tam olarak nerde nasil ne ise yarayacagini anlayabilmis degilim. Bizim procedur ve functionlarin icinde kullandigimiz embed metodlara benziyor ama bloglarda verilen orneklerde tam olarak varolus nedenini cikartabilmis degilim. bkz:3

3- Yeni datasnap mimarisi
Acikcasi Tiburonda Datasnap ile ilgili iyilestirmelerin yapilacagi yol haritasinda soyleniyordu ama bu iyilestirmeden oteye gecmis ve karsimiza JSON/RPC tabanli yepyeni bir mimari getirmisler. Unicode olmasa da bu yeni Datasnap mimarisini kullanmak icin bilgisayarima Tiburon kurabilirim. Datasnap artik cok gicik oldugum ve kullanmayi bi turlu sevemedigim COM/DCOM bagimliligindan tamamen kurtulmus. Artik sunucuyu register etmek gibi dertlerimiz olmayacak ve eminim bu yeni mimari cok daha kolay kullanilabilir , basit , sade ama cok guclu olacak. Yeni datasnap mimarisi DBExpress ile icice tasarlarmis. Birbirleriyle iletisimleri ust duzeyde ve datasnap kullanirken dbexpress kullanmak olmazsa olmazlardan olacak gibi duruyor. Bu iki nokta aklima su dusunceyi getiriyor benim. DBExpress zaten yuzde yuz object pascal ile yazilmis bir framework ve platform bagimsiz sayilir. Datasnap COM/DCOM ve midas.dll ortamlarina bagimliydi. Tiburon ile bu bagimliligi kaldirmislar. Yani ileriki bir zamanda CodeGear Delphiyi cross platform yapmak icin onunde bulunan buyuk bir engelden kendini kurtarmis oldu. Bilmem anlatabildim mi ?

Bu kismin eksik kalan tek yanina hala Firebird icin dogal dbexpress surucusunun kutudan cikmiyor olmasini ekleyebiliriz.
bkz:1
bkz:2
4- Com ve ActiveX mimarisinin yenilenmesi
Bu yenilenme tam olarak neleri iceriyor cok net bilgim yok ama en azindan bloglarda yer alan resimlerde Import ActiveX gibi islevler yenilenmis ve biraz daha gelistirilmis.

5- ideye eklenen yeni ozellikler
Component palete bir tane edit ekleyerek daha onceden yaptigimiz bilesen aramasini biraz daha anlasilir ve mantikli bir hale getirmisler. Islev olarak ideye yeni bir ozellik getirmesede Delphi 2007 de o ozelligi kullandikca aklima hep Git dugmesi olmayan internet explorer surumleri geliyordu. Acmak istedikleri siteyi adres cubuguna yazdiktan sonra Entera basmak gerektigini bilmeyen bircok kullanici site acilacak diye dakikalarca beklemislerdi.

6- VCL e eklenen yeni bilesenler…
Bana gore Cagetory Panel haricindeki diger bilesenlerin “dostlar alisveriste gorsun” mantigiyla VCL e eklendigini dusundugum gereksiz bilesenler toplulugu.
bkz1

Sonuc olarak delphi 2007 ve daha onceki versiyonlar ile gelistirmis oldugunuz bir proje icin getirmis oldugu cok ahim sahim bir ozellik delphi 2009 da mevcut degil. Ancak yeni bir proje baslarken Unicode destegini de yaniniza almak ve windows 2000 den öncesine elveda demek isterseniz ya da yeni yaptiklari Datasnap nasil birseymis diye merak ederseniz mutlaka edinmeniz gereken bir surum olmus. Onun haricinde Delphi 2007 ile yola devam etmeniz halinde kacirmis olacaginiz pek fazla birsey mevcut degil delphi 2009 versiyonunda. Hatta bana kalirsa eski projelerinizi baliklama delphi 2009 gecirirseniz unicode ayagina basiniz cok agriyabilir. Bir zamanlar Delphi 3 ten Delphi 4 e gecerken real tipinde yapilan degisikligin zamaninda bizi ne kadar ugrastirdigini bilenler ne demek istedigimi cok iyi anlayacaktir

2005 ortalarinda o zamanlar hala bir borland calisani olan Danny Thorpe Delphi 2005 icin Delphi for .NET Compact Frameworks Technology Preview yayinlamisti. Adam Borlanddan ayrildi microsofta gecti , ordan ayrildi google ordan ayrildi tekrar microsofta geçti falan filan feşmekan olaylari cereyan ederken bizde “oh ne guzel , previewi cikti bir sonraki surumde (Delphi 2006) tasarim destegiyle beraber resmi olarak gelir” diye beklerken aradan gecti koca bir uc yil ortada ne Compacti var ne frameworku ne de tasarim destegi. Sadece gecen gun yayinlanan RAD Studio ile CF uygulamasi olusturmak adinda ufacik bir makale. Sanirim CodeGear 2008 de oldugumuzu unuttu ya da 2005 yilinda yayinlanan Compact Frameworks Technology Preview in kaynak kodlarini Danny giderken yaninda goturdu ve CodeGear yeniden basa dondu. Marco (ki kendisine kitap hadisesinden dolayi hala gicigimdir :)) bile Highlander surumunun bu destekle cikacagini saniyordu ama beklentileri suya dustu. Birakin delphi 2006 yi mevcut yol haritasina gore Delphinin 2009 Haziranda cikmasi dusunulen Commodore surumunde bile bu destek mevcut olmayacak.

Bazen burdan CodeGear’a kizinca ise yariyor Bir kez daha kizalimda cocun oyuncagina cevirdigi bu compact framework destegini belki o zaman adam akilli bir guncelleme cikarirda Tiburon - Commodore arasinda bir yere sikistiriverir. Bu sefer farkli olarak kizma islemini ben degil bu islerde oldukca basarili olan Engin Jurnal yapsin

Hamdi !
Hamdi !
Bagla bana su Nicki , uste al Nicki , baglandin mi ?
Asagiya da tombis David i bagla. Bi firca kayayim ben bunlara. Yeter cok uzattilar bu compact framework olayini. Baglandin mi ? Tamam hamdi sen cekil kenara…
Nick ! Nick ! Ne yapiyorsun sen allah askina ! Hepten isi gucu bosverdin newslerde bloglarda takilir oldun. Bi suru insan sizi bekliyor sen blogunda delphi ile gelistirilmis uygulamalarin listesini cikartiyorsun. birak onlari baskasi yapsin sen isine bak. Valla tepemin tasini attirma burdan sana bi korum Vick Vick ote ote eve gidersin.
Al hamdi bunu burdan , al gozum gormesin…
David ! David ! Titre ve kendine gel, eskiden boyle miydin sen ya. Seni abisi diye biraktim ben onlarin basina. Agirligini koy biraz, epey agirsin ama olsun onlara birsey olmaz. Ezilsinler biraz , Hadi kapat kapat. Dinleyemem simdi ben seni. Cabuk bi suru is bekliyor sizi, laf sirasi degil is sirasi.
Hamdi al bu Davidide burdan. Al ! Al ! Gozum gormesin. Gordukce istahim aciliyor.
Evet sevgili seyirciler , sirada ki haberimize geciyoruz.
Gun gecmiyor ki ulkemizde bir gariplik yasanmasin…….

3 arkadas para birlestirip bir radyo almaya gidiyorlar. Radyo 30 lira. Hepsi 10′ar lira koyup radyoyu alip gidiyorlar. Fakat sonra tezgahtar radyonun indirime girdigini ve 25 liraya düstügünü hatirliyor. Çiragina 5 lira verip,gidip para üstünü iade etmesini istiyor. Çirak 5 lirayi 3 kisiye bölüstüremeyecegini düsünüp 2 lirayi cebine atiyor ve 3 lirayi 3 kisi arasinda bölüstürüyor. Böylece elemanlar radyoyu 9′ar liraya almis oluyorlar.
toplamda 10X3 = 30 lira vermislerdi. 1 ‘ er lira geri alinca adam basi 9 ‘ ar lira vermis oldular.
9×3=27 lira
2 lirayi da cirak cebe atmisti. 27+2 = 29 lira
eeee peki ama 30-29 = 1 lira nerede?

Bu sasirtmacali soruyla karsilasmayaniniz yoktur sanirim. Soru bizi oyle zayif bir noktamizdan vuruyor ki saatlerce hesap kitap yapmamiza ragmen 1 liranin nerede oldugunu bir turlu bulamiyoruz. Buyrun bakin, hafizanizi tazeleyin. Google : 1 lira nerede ?

Cikan arama sonuclarina biraz goz atarsaniz “matematik bunu cozememistir” cevabindan tutunda “1 lira saticinin cebinde” diyene kadar, “soyut somut” olayina girip ortaya teoriler dokenine kadar bir cok cesitli cevaplar mevcut. Hatta soru bizi oylesine sartlandirmis ki gozlerimiz kor olmus adeta. Bazi sayfalarda cevabi dogru veren kisilere bile “hesabin hatali arkadasim, ortada 30 lira var ve 1 lirasi kayip” diye cevaplar yazilmis. Kisaca sebepsiz yere , sorunu tam olarak algilamadan, dusunmeden kendimizi 30 lirayi bulmaya sartlandirmisiz. 30 lira gercekten var midir ? Bulmamiz gereken sonuc gercekten 30 mudur diye hic dusunmeden.

ilerde kendi yazilim sirketimi kurdugumda is basvurusu icin gelen kisilere hangi dilleri biliyorsun sorusundan ziyade bu soruyu sormak istiyorum. Cunku sirkette bu soruyu cozmek icin epey ugrasan bir kisi zaten var. Bir tanesine daha gerek yok

delphi.blogda bu sorunun ne isi var diye dusunenlerden biraz daha sabir rica ediyorum. konuya girmeme az kaldi.

Kendimizi sartlandirma olayini sadece bu soruda degil malesef yazilim gelistirkende yapiyoruz. Sebepsiz yere kendimizi yanlis bir noktaya sartlandirip sonsuz bir donguye giriyoruz. Hobi amacli gelistirdigim bir projede teste dayali yazilim gelistirme yontemi kullanarak hobi amacli bir proje gelistiriyordum. TDD yontemini kullanirken yazdigim kodun % 100 u nu test edecek kodlar yazmam. Sadece yazilimin cekirdegini olusturan siniflarin kritik metodlari icin testler yazarim. Arabirim, bazi siniflarin birbiri ile iletisimi ve onemsiz ayrintilar icin test yazmak bana pek cazip gelmez. Boyle bir ortamin icerisindeyken projenin bazi calisma zamanlarinda yanlis isler yapip yanlis sonuclar dondurdugunu fark ettim. Hatayi duzeltmek icin ilk once birim testlerini kontrol ettim. her hangi bir sorun yoktu. Oyleyse test yazmadigim kodlar icerisinde gozden kacan bir kisim olmaliydi. aradim aradim aradim ama bulamadim. tekrar aradim aradim aradim yine bulamadim. artik oyle bir noktaya geldim ki sorunun delphin ya da windowstan kaynaklandigini dusunecek noktaya geldim. kafami toplamak icin biraz mola verdim. test yazmadigim kodlari yeniden kontrol ettim, hatali ya da hataya acik olabilecek cok fazla bir kod yoktu. Test yazmis oldugum kodlari incelemeye basladim. onlarda da bir hata gozukmuyordu. sonradan aklima yukarida anlattigim hikaye geldi. 1 lira nerde hikayesi. zamanin da 1 liranin nerde oldugunu cok aramis fakat sorunun beni sartlandirdigi yoldan gittigim icin bulmam biraz zor olmustu. Ne zaman ki farkli bir yol izleyerek soruyu cozmeye calismis o zaman “haaaaassssssseeekkkkttttooooorrrrr” demistim kendi kendime. ortada 1 lira yok ki 1 lirayi ariyorum iki saattir.

farkli yol ise suydu.
radyo 30 lira degilde 60 liraydi.
3 arkadas 20 ser lira verdiler radyoyu aldilar
sonra dukkan sahibi 10 lirayi geri gonderdi. cirak 10 lirayi 3 kisiye pay edemem diyerek
7 lirayi cebe atti ve 1 er lirayi geri verdi.

simdi elemanlar radyoyu 19 sar lira vererek kaca almis oldular soruya gore ?
57 liraya
e 7 lirayi da cirak cebe atmisti. 57+7 = 64 lira
hobaaaaa!
diger soruda 1 lira eksikti. bu soruda 4 lira fazla var

iste benim jeton burda dustu

bu dusunceyle varolan testlere alternatif olsun diye degisik rakam ve mantiklarla birer test daha yazdim. ve hobaaaa !

test ciftlerinden birisi testi gecerken birisi gecemedi.

1 lirayi ararken on yargilarim beni iki farkli yerde yaniltti.
1. si test yazdigim kodlarda hata yoktur diye iyice kontrol etmemem.
2. si test icerisinde yapilan islemi tek bir yolla kontrol etmenin beni hatalardan koruyacagini dusunmem.